Nieuws

Drie deelnemers over de yogatraining

Datum: maandag 9 oktober 2017

Helpt yoga bij jonge vrouwen met een depressie? Dat is de vraag die centraal staat binnen dit onderzoek. De interventie die hierbij onderzocht wordt is een 9-weekse training gebaseerd op mindful yoga. In deze psychologische interventie leren deelnemers aan de hand van yoga-oefeningen minder te piekeren, vriendelijker te worden voor zichzelf en anders om te gaan met negatieve emoties. De eerste drie groepen hebben de negen weken durende yogatraining afgerond. We vroegen Debbie (23), Britt (34) en Eva (19)* na afloop van hun deelname aan deze training met ons te delen hoe zij de training hebben ervaren en hoe yoga hen geholpen heeft om te gaan met hun depressieve klachten.

* Om privacy van de geïnterviewde personen te waarborgen zijn gefingeerde namen en leeftijden gebruikt.

Depressieve gevoelens
Deelnemers aan de yogatraining geven aan dat ze geleerd hebben meer afstand te nemen van hun gedachten en minder gevoelig zijn geworden voor piekeren. Debbie: “Ik zit minder snel in een negatieve spiraal en kan wat meer afstand doen van mijn piekergedachten. Daarbij heb ik geleerd emoties los te kunnen koppelen van de situatie. Wanneer ik verdrietig ben of word blootgesteld aan iets wat vervelend is dan neem ik de tijd om rust toe te laten, in plaats van dat ik direct overstuur raak. Ik kan situaties vanaf een afstandje bekijken en me bedenken: het is een rotsituatie en ik mag nu best lief zijn voor mezelf”.

Ook het herkennen van de eigen grenzen en meer zelfacceptatie werden als positieve effecten benoemd door de deelnemers. Britt: “Yoga leerde me meer naar mijn intuïtie te luisteren. Ik heb geleerd om mijn eigen grenzen op te durven zoeken en te leren kennen. Hierdoor sta ik sterker in dingen en kom ik meer voor mezelf op. Ik kies voor mezelf, voor wat ik wil.” Eva: “Ik kan erg streng naar mezelf zijn. Door de yoga is dat wel minder geworden. Ik accepteer dat ik niet zo streng hoef te zijn: het is gewoon goed wie ik ben. Mijn zelfacceptatie is gegroeid, ik mag liever voor mezelf zijn. Dingen zijn goed hoe ze zijn op het moment.”

De deelnemers waren het er over eens dat de training een positieve bijdrage heeft geleverd aan de vermindering van hun depressieve klachten. Eva: “Yoga heeft een positieve invloed gehad op mijn depressieve gevoelens. Momenteel gaat het beter met me dan voorheen. Ik vind het lastig om te zeggen waar dat precies aan ligt. Het is denk ik niet alleen de yoga geweest, maar ik denk wel dat het een belangrijke rol gespeeld heeft. De training zorgde voor structuur waardoor het beter gaat. Ik keek uit naar de bijeenkomsten. In de les kon ik echt ontspannen en mijn gedachten loslaten en ervaren hoe het is om in het hier en nu te zijn.” Debbie: “Ik was er eerst heel sceptisch over. Yoga? Hoe kan dat mij nou helpen? Ik had niet verwacht dat ik me iets beter zou gaan voelen, dit heeft me positief verrast. De yogatraining heeft niet op een directe manier iets veranderd aan mijn depressieve gevoelens. Ik was niet ineens vrolijker of energieker door yoga, maar indirect heeft het me zeker geholpen.”

Persoonlijke ontwikkeling
We vroegen de deelnemers daarnaast welke inzichten ze hebben opgedaan in de training en wat het volgen van de training hen heeft opgeleverd. Deelnemers benoemden dat de training hen heeft geholpen in het verminderen van zelfkritiek en het vergoten van bewustzijn. Britt: “Ik heb geleerd om meer in het moment te leven. Dat is voor mij heel belangrijk. Als ik me bijvoorbeeld druk maak om iets, dan kan ik erover piekeren of ervaar ik stress. Door me te focussen op mijn ademhaling en te letten op waar ik op dat moment ben, ben ik minder zorgelijk. Ook ben ik meer bewust geworden van mezelf, van bepaalde gedachtes, sensaties en lichamelijke reacties. En ben ik meer bewust van lichamelijke sensaties bijvoorbeeld wanneer ik buiten fiets, wat ruik ik en wat voel ik.” Ook Debbie benoemde deze bewustwording:  “Door yoga ben ik meer bewust geworden, lichamelijke signalen kan ik beter opmerken en ik kan vriendelijker naar mezelf zijn.”

Verder gaven deelnemers aan geleerd te hebben een meer observerende en minder oordelende houding aan te nemen. Eva: “Ik heb meer inzicht gekregen in dat er niet zo snel een goed of fout hoeft te zijn. Dat het ook goed is om naar jezelf te luisteren.” Britt: “Ik ben vaak druk in mijn hoofd. Nu probeer ik meer te kijken naar wat er is zonder er iets mee te moeten, of erop te reageren, bijvoorbeeld wanneer ik pieker in bed.” Debbie: “Ik ben geneigd mezelf te bekritiseren: ik heb snel het idee dat ik alles fout doe of niet goed. Dit gaat wat beter. Ik ben toleranter geworden naar mezelf toe en kan me wat beter ontspannen.”

De yogatraining
De training die in dit onderzoek wordt aangeboden is gebaseerd op Hatha yoga in combinatie met principes uit de cognitieve gedragstherapie en acceptance and commitment therapy. Hatha yoga bestaat uit yogahoudingen, ademhalingstechnieken en meditatieoefeningen. We vroegen de deelnemers hoe ze de yoga bijeenkomsten en de docente hebben ervaren. Deelnemers hebben de sfeer in de groep als prettig en veilig sfeer ervaren en vonden de docente motiverend en accepterend.

Debbie: “In het begin is het even aftasten. Onderling was er weinig communicatie, maar dat vond ik wel prettig. De sfeer voelde veilig aan en ik voelde me op mijn gemak. Door de bijeenkomst werd je gedwongen om echt tot rust te komen. In het begin ben je nog druk en onrustig en je eindigt bijna slaperig.” Ook Eva heeft de training als positief ervaren: “De docent kon het duidelijk overbrengen. Ze was erg motiverend en het was prettig om naar haar te luisteren. De sfeer in de groep was goed, iedereen was respectvol naar elkaar.” Britt: “De docent is heel leuk. Haar stem was prettig en de manier hoe ze het deed was fijn. Ze noemde heel vaak dat alles goed is en dat alles mag en niet erg is om het nog een keer te doen. Je merkt dat ze zelf veel ervaring heeft met yoga. Ondanks dat de les anderhalf uur duurde ging de les erg snel. Ik moest wel wennen aan de volle stilte, in het begin vond ik het ongemakkelijk dat niemand wat zei en iedereen had een gedeelde eigenschap: dat was die depressie. Ik had het gevoeld dat ik juist moest gaan praten om deze awkwardness op te vullen. Maar later dacht ik erover na en dacht ik die dingen mogen er gewoon zijn. Ik hoef mijn ongemak niet te compenseren met iets.”

Online module
Naast de groepssessies volgen de deelnemers een online module. De online module dient als ondersteuning voor de deelnemers om thuis mee te oefenen. Aan de hand van aanvullende informatie, registratieopdrachten en video’s kunnen de deelnemers thuis aan de slag met wat ze leren tijdens de groepsbijeenkomsten van de yogatraining. Aansluitend geeft de docent feedback op de antwoorden die deelnemers hebben ingevuld. Deze module werd door de deelnemers als ondersteunend en waardevol ervaren. Debbie: “De modules waren duidelijk. Je ging iedere week bewust met iets bezig en dat was fijn. Iedere week stond één onderwerp centraal, waar je dan later weer op terug kwam. Als je je huiswerk opstuurde kon je er ook mededelingen voor de docente in zetten. Zij kwam daar heel direct op terug. Ze dacht goed met je mee als je ergens niet uit kwam. De module was voor mij een belangrijke toevoeging aan de training. Door het maken van de huiswerkopdrachten heb ik dingen ondervonden bij mezelf waar ik me eerder niet bewust van was.” Na afloop van een training hadden de deelnemers een week de tijd om te werken aan het thema van die week. Door regelmatig te oefenen kunnen ze de kennis, vaardigheden en inzichten integreren in hun dagelijks leven. Het regelmatig oefenen was niet voor alle deelnemers even makkelijk. Eva: “Het blijven volgen van de module vond ik moeilijk. Dat ligt meer bij mezelf, niet zozeer aan de module. In het begin heb ik mijn best gedaan om het wekelijks te proberen. Maar ik voelde veel druk door de online module. Ik ben er op het laatst niet zoveel mee bezig geweest.” Britt: “Ik vond de online module misschien wel leuker dan training zelf. Je leerde veel over jezelf. Elke week kwam er een ander onderwerp zoals ‘lief zijn voor jezelf’: wat doe je voor jezelf om voor jezelf te zorgen? Dit zette je aan het denken. De combinatie van oefeningen en nadenken, werkte goed voor mij. Omdat ik weinig tijd had merkte ik wel dat de online module een soort ‘moetje’ werd. Dat was jammer omdat het wel leuk was. Prettig vond ik dat je je goed kon verplaatsen in je eigen situatie en dat ook kon toepassen op jezelf. Daarnaast was het fijn dat de docent feedback gaf over de online module.”

Thuis verder oefenen
In de laatste bijeenkomst van de training staat centraal hoe de deelnemers thuis verder kunnen met wat ze geleerd hebben tijdens de training. Deelnemers worden uitgenodigd een persoonlijk plan op te stellen, waarin ze voor zichzelf verduidelijken op welke manier ze met yoga bezig blijven en op welke momenten ze gaan oefenen. Daarnaast hebben de deelnemers onderzocht op welke manier ze de dingen die ze geleerd hebben kunnen integreren in hun leven. Ze kunnen bijvoorbeeld besluiten wat vaker rust te nemen of juist zichzelf wat vaker aan te moedigen wel iets te ondernemen of wat meer vriendinnen op te zoeken.

Deelnemers gaven aan verschillende onderdelen uit de training zoals de ademhalingsoefening, ontspanningsoefening en fysieke houdingen te willen blijven gebruiken. Britt: “De rekoefeningen, staande hond en ‘supermans’ vind ik lekker om te gebruiken voor mijn sportsessies. Op de momenten dat ik me niet goed voel gebruik ik de ademhalingstechnieken en merk ik waarnemingen uit de omgeving op: het voelen van de lucht, mijn voeten die de grond raken. Dan neem ik dit in me op om zo te gebruiken als energie.” Eva: “De ontspanningsoefening gebruik ik nu thuis zelf nog. Door te liggen op een matje en te focussen op mijn ademhaling word ik rustig. Nu is dit voor mij een manier geworden om de dag af te sluiten, zodat ik lekker in slaap kan vallen. Graag zou ik yoga willen blijven beoefenen, helaas heb ik er de financiële middelen niet voor. Ook vind ik het lastig om zelf thuis te doen. Ik hoop dat yoga binnen het behandelprogramma komt zodat meer mensen hiermee geholpen kunnen worden. En zodat je yoga kan volgen zonder dat je je druk hoeft te maken over de kosten die het met zich mee brengt.”

Indien de training inderdaad positieve effecten blijkt te hebben, wordt de mogelijkheid onderzocht de training in het behandelaanbod op te nemen.

« Ga terug